Partnergeweld kent geen gezicht

Wanneer we spreken over partnergeweld, denken we vaak automatisch aan vrouwelijke slachtoffers. Maar ook mannen worden slachtoffer van geweld binnen een relatie. Een recente reportage van Knack brengt hun verhalen onder de aandacht en maakt duidelijk hoe moeilijk het voor sommige mannen is om hun ervaringen bespreekbaar te maken.

Mannelijke slachtoffers botsen nog vaak op hardnekkige verwachtingen over mannelijkheid. Het beeld dat een man sterk, zelfstandig en weerbaar moet zijn, kan de stap naar hulp extra moeilijk maken. Sommige mannen schamen zich voor wat hen overkomt of vrezen dat hun verhaal niet ernstig zal worden genomen.

Dat kan ervoor zorgen dat geweld lang verborgen blijft.

Niet elk slachtoffer past in het klassieke beeld

Partnergeweld beperkt zich niet tot één gender. Het kan lichamelijk, psychologisch, seksueel of financieel zijn en kan gepaard gaan met controle, intimidatie en isolatie.

Toch bestaan er nog steeds stereotypes over wie slachtoffer kan zijn en wie dader. Wanneer een man vertelt dat hij slachtoffer is van zijn partner, kan dat botsen met verwachtingen over hoe een man zich zou moeten gedragen.

Die reacties kunnen een extra drempel vormen om hulp te zoeken. In sommige gevallen spreken we van secundaire victimisatie: de negatieve gevolgen die ontstaan door reacties van de omgeving of door de manier waarop een slachtoffer wordt behandeld nadat het geweld heeft plaatsgevonden.

Voor slachtoffers kan dat bijzonder zwaar wegen. Niet alleen moeten ze omgaan met de gevolgen van het geweld zelf, maar ook met twijfel, onbegrip of het gevoel dat ze niet geloofd worden.

De stap naar hulp is niet vanzelfsprekend

Voor veel slachtoffers is het verlaten van een gewelddadige relatie geen eenvoudig of eenmalig moment. Er kunnen financiële zorgen zijn, praktische problemen, onzekerheid over huisvesting of de zorg voor kinderen. Ook emotioneel kan het moeilijk zijn om na een langdurige gewelddadige situatie opnieuw vertrouwen en zelfstandigheid op te bouwen.

Bij mannen kan daar nog een bijkomende drempel bij komen: het gevoel dat ze hun problemen zelf moeten kunnen oplossen.

Daarom is het belangrijk dat ondersteuning toegankelijk is voor iedereen en dat slachtoffers zich niet eerst moeten bewijzen om ernstig genomen te worden.

Ook na het geweld blijft ondersteuning nodig

Wanneer het geweld stopt, zijn de gevolgen niet meteen voorbij. Het leven moet opnieuw georganiseerd worden en soms zijn zelfs de meest praktische zaken plots niet vanzelfsprekend. Iemand kan bijvoorbeeld een dure wagen hebben, maar zonder toegang tot een bankkaart, portefeuille of persoonlijke documenten zitten. Een eigen woning betekent niet automatisch dat er voldoende basisbenodigdheden zijn. En wie halsoverkop moet vertrekken, heeft niet altijd de kans om de noodzakelijke spullen mee te nemen.

Net die praktische noden blijven vaak onderbelicht. Terwijl hulpverlening zich terecht richt op veiligheid, opvang en begeleiding, begint voor het slachtoffer tegelijk een zoektocht naar hoe het dagelijkse leven opnieuw kan worden opgebouwd.

Een tandenborstel, verzorgingsproducten, kleding of andere basisbenodigdheden lijken klein. Op een moment waarop iemand bijna alles heeft moeten achterlaten, zijn ze dat niet.

Het zijn geen grote oplossingen. Wel concrete steun op een moment waarop die ertoe doet.